Chuột rút trong lúc bơi là tình trạng co thắt cơ đột ngột có thể khiến người bơi mất khả năng vận động và tăng nguy cơ đuối nước. Hiểu nguyên nhân, cách xử lý và phòng tránh chuột rút khi bơi sẽ giúp trẻ bơi an toàn hơn. Cùng Lifeswim tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Chuột rút trong lúc bơi là một trong những tình huống nguy hiểm có thể xảy ra với bất kỳ ai. Chuột rút khi bơi không chỉ gây đau đớn mà còn làm người bơi mất khả năng kiểm soát cơ thể trong nước.

Tại Lifeswim, đội ngũ huấn luyện viên thường xuyên hướng dẫn học viên kỹ năng nhận biết và xử lý tình huống này. Việc hiểu rõ nguyên nhân và cách ứng phó giúp giảm đáng kể nguy cơ đuối nước khi bơi lội.

CHUỘT RÚT LÀ GÌ? VÌ SAO CƠ THỂ XUẤT HIỆN CHUỘT RÚT?

Chuột rút là tình trạng co thắt cơ đột ngột

Chuột rút xảy ra khi một hoặc nhiều nhóm cơ co cứng bất thường trong thời gian ngắn. Cơn co thắt xuất hiện đột ngột và khiến người gặp phải đau nhói dữ dội. Trong hoạt động thể chất, chuột rút sẽ làm mất khả năng vận động tạm thời, khiến cơ thể đau đớn buộc phải dừng hoạt động lập tức.

Khi bị chuột rút, vùng cơ bị ảnh hưởng sẽ căng cứng và khó cử động. Tình trạng này có thể kéo dài vài giây hoặc vài phút trước khi cơ bắp trở lại bình thường. Chuột rút là tình trạng căng cơ có thể xảy ra với bất kì đối tượng nào. Đối với trẻ em, cơn đau bất ngờ này dễ tạo ra tâm lý sợ hãi, làm ảnh hưởng đến hiệu suất luyện tập thể dục.

Nguyên nhân dẫn đến chuột rút

Hiện tượng này xảy ra do cơ bắp bị mệt mỏi quá mức khi vận động với cường độ cao hoặc duy trì một tư thế quá lâu. Khi cơ bị mệt mỏi, khả năng điều khiển của hệ thần kinh lên cơ bắp có thể bị rối loạn. Việc khởi động chưa kỹ, khiến cơ chưa sẵn sàng vận động ở cường độ cao là nguyên nhân phổ biến dẫn đến chuột rút.

Bên cạnh đó việc mất nước và thiếu điện giải cũng là yếu tố quan trọng. Sự thiếu hụt các chất như kali, magie, canxi dễ khiến các bó cơ xuất hiện các cơn co thắt bất thường. Ngoài ra, khi cơ thể tiếp xúc với môi trường lạnh, các mạch máu sẽ co lại dẫn đến lượng máu lưu thông đến các cơ giảm. Khi lượng máu đến cơ giảm, thì khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất cũng bị ảnh hưởng.

CHUỘT RÚT KHI BƠI XẢY RA NHƯ THẾ NÀO

Hiện thượng cơ co thắt trong môi trường nước

Chuột rút trong lúc bơi xuất hiện khi các nhóm cơ đang hoạt động liên tục dưới nước. Hiện tượng này thường xảy ra sau những động tác đạp chân mạnh hoặc khi đổi hướng bơi.

Theo các chuyên gia từ Swimming.org, vị trí xảy ra chuột rút phổ biến nhất là ở lòng bàn chân (cơ gan bàn chân) và bắp chân sau do các nhóm cơ này phải liên tục hoạt động để tạo lực đẩy khi ở dưới nước. Tình trạng này vô cùng nguy hiểm vì nó làm giảm khả năng quạt nước, gây đau đớn dữ đội khiến người bơi hoảng loạn, mất sức và có nguy cơ cao dẫn đến đuối nước.

Ngoài ra một số trường hợp còn xuất hiện ở cơ đùi hoặc vùng gân kheo khi vận động quá mức. Khi đã gặp tình trạng chuột rút các bỏ cơ ở các vùng bị ảnh hưởng này sẽ gây ra cảm nhác đau nhói đột ngột, khiến người bơi không kịp phản ứng lại trong môi trường nước.

Việc phụ huynh cho con xuống nước bơi ngay mà bỏ qua bước khởi động kỹ càng sẽ khiến cơ bắp bị sốc khi phải vận động liên tục. Trẻ khi quá mải chơi dưới nước, gây mất nước cũng có thể gây ra chuột rút trong lúc bơi.

Chuột rút trong lúc bơi có nguy hiểm không?

Hiện tượng chuột rút khi xảy ra trong môi trường nước là đặc biệt nguy hiểm. Khi xảy ra chuột rút, người bơi sẽ bị đau nhói tại vùng cơ bị ảnh hưởng dẫn đến mất khả năng tạo lực hay duy trì tư thể nổi. Nếu chuột rút không được xử lí đúng cách, người bơi dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn. Đây cũng chính là yếu tố làm tăng nguy cơ đuối nước.

Đặc biệt đối với trẻ em và người mới học bơi, đây là những đối tượng dễ gặp tình trạng hoảng loạn trong nước khi chưa biết cách xử lí. Chính vì vậy mà bất kể ai cũng cần trang bị kỹ năng để xử lí tình trạng chuột rút trong lúc bơi.

Kỹ năng xử lí chuột rút trong lúc bơi giúp giảm nguy cơ đuối nước

• Giữ bình tĩnh: việc hoảng loạn và vùng vẫy mạnh sẽ làm cơ thể mất sức nhanh hơn. Chính vì vậy nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là giữ bình tĩnh để cơ thể thả lỏng. Việc thả lỏng sẽ giúp cơ thể duy trì độ nổi tạo cơ hội xử lí hiệu quả hơn.
• Chủ động gọi trợ giúp: Sau khi ổn định tinh thần, người bơi cần nhanh chóng phát tín hiệu cầu cứu. Có thể hô lớn hoặc giơ tay để thu hút sự chú ý. Việc tìm kiếm sự hỗ trợ trong thời gian đầu khi mới gặp chuột rút sẽ giúp giảm nguy cơ xảy ra tai nạn.
• Kỹ năng nổi ngửa: Nổi ngửa là tư thế an toàn giúp người bơi duy trì hô hấp. Khi thực hiện đúng, cơ thể có thể tự nhiên nổi mà không cần tốn quá nhiều sức. Để thực hiện kỹ năng, người bơi ngửa đầu đặt trên mặt nước, dang rộng hai tay, hai đầu gối hơi co lại, giữ tư thể thẳng lưng để người mặt nổi trên mặt nước.
• Xử lý chuột rút ở ngón chân và bàn chân: Dừng bơi và thả nổi hoặc bám ngay vào phao hoặc thành bể. Sau đó nhờ sự trợ giúp từ người khác hoặc tự dùng tay kéo các ngón chân ngược về phía cẳng chân.
• Xử lý chuột rút ở bắp chân: Cố gắng giữ thẳng chân đang bị chuột rút, dùng tay nắm mũi bàn chân kéo về phía đầu gối. Theo hướng dẫn từ Swimming.org, động tác này giúp kéo dãn cơ bắp chân đang co cứng.
• Xử lý chuột rút ở cơ đùi: Lập tức chuyển sang tư thế nổi ngửa, thả lỏng cơ thể và hạn chế đạp chân bên bị chuột rút. Ra tín hiệu trợ giúp để những người xung quanh có thể biết và hỗ trợ kịp thời.

Phòng tránh chuột rút trong lúc bơi

Chuột rút trong lúc bơi là vô cùng nguy hiểm, nếu như không biết cách xử lí có thể dẫn tới nguy cơ đuối nước. Chính vì vậy, trước khi đi bơi, người bơi cần phải có biện pháp để phòng tránh chuột rút.

• Khởi động kỹ trước khi xuống nước: khởi động giúp tăng lưu thông máu và làm nóng cơ bắp. Chuyên gia Carl Butler đặc biệt nhấn mạnh việc kéo giãn nhóm cơ chân để giảm nguy cơ chuột rút.
• Massage lòng bàn chân để tăng độ linh hoạt: Lòng bàn chân chứa nhiều nhóm cơ nhỏ hoạt động liên tục khi bơi. Việc massage trước buổi tập giúp cơ thư giãn và linh hoạt hơn.
• Bổ sung nước và điện giải đầy đủ: Cơ thể vẫn mất nước ngay cả khi đang ở dưới nước. Nhiều người không nhận ra điều này nên dễ bỏ qua việc bổ sung nước.
• Thích nghi với nhiệt độ nước: Cơ thể cần thời gian để thích nghi với nhiệt độ môi trường nên việc tắm tráng là rất quan trọng. Tắm tráng để làm quen với nước giúp giảm sốc nhiệt, điều này góp phần hạn chế nguy cơ chuột rút khi bơi.
• Duy trì dinh dưỡng phù hợp: Không nên xuống nước khi bụng quá đói hoặc vừa ăn no. Bởi cả hai trạng thái đều ảnh hưởng đến hiệu suất vận động của cơ thể.

Chuột rút trong lúc bơi hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người bơi chuẩn bị đúng cách và trang bị kỹ năng xử lý cần thiết. Sau khi hiểu rõ nguy cơ này, phụ huynh cũng nên tìm hiểu thêm các kỹ năng an toàn dưới nước giúp trẻ tự bảo vệ bản thân trong mọi tình huống.